Uchwała Nr ZO/126/19/54o

z dnia 6 listopada 2019 roku

Zespołu Orzekającego

w sprawie sygn. akt:

KER/195/19

Uchwała KER - w sprawie skargi na przekaz reklamowy nie-sygnatariusza

Związek Stowarzyszeń Rada Reklamy
ul. Puławska 39/77 
02-508 Warszawa

Komisja Etyki Reklamy, Zespół Orzekający w składzie:

1) Jacek Pawlak – przewodniczący,

2) Ewelina Czuba – członek,

3) Elżbieta Kondzioła – członek,

DO:

- Konsument (bliższe dane w aktach sprawy), zwany dalej „Wnioskodawcą”

-  ZŁOTÓWKA Sp. z o.o.  z siedzibą w Bydgoszczy, zwany dalej „Reklamodawcą”

OPINIA - OCENA PRZEKAZU REKLAMOWEGO

Dnia 6 listopada 2019 r. na podstawie pkt. 374 Regulaminu rozpatrywania skarg Zespół Orzekający Komisji Etyki Reklamy, będącej organem Związku Stowarzyszeń Rada Reklamy, zwanego dalej „Zespołem”, w składzie wyżej wymienionym, powołanym w celu badania zgodności przekazu reklamowego z powszechnie przyjętymi zasadami etyki, rozpatrzył zgłoszenie Wnioskodawcy, złożone prawidłowo według wzorca stanowiącego Załącznik nr 2 pod nazwą „Formularz skargi dla konsumentów”, zwany dalej – odpowiednio - „Formularzem” i „Wnioskiem”, dotyczące rozpowszechnianej reklamy zewnętrznej, prowadzonej przez Reklamodawcę, w zakresie ewentualnego naruszenia w reklamie norm Kodeksu Etyki Reklamy, zwanego dalej „Kodeksem”, wskazanych w zapytaniu skierowanym do Reklamodawcy według wzoru stanowiącego Załącznik nr 6 do Regulaminu rozpatrywania skarg.

W ocenie Zespołu, wyłonionego z członków Komisji Etyki Reklamy, zaskarżona  w powyższy sposób reklama:

- była prowadzona w poczuciu odpowiedzialności społecznej;

- jest zgodna z następującymi powszechnie przyjętymi zasadami etyki, sformułowanymi w Kodeksie, których treść expressis verbis przytoczono w uzasadnieniu poniżej, zaś: oceniany przekaz reklamowy nie narusza dobrych obyczajów, a nadto dochowano w nim wymaganej w takich przypadkach należytej staranności. Zespół  przy tym uznał, że reklama była prowadzona w poczuciu odpowiedzialności społecznej, nie zawiera treści nadużywających zaufania odbiorcy, ani też wykorzystujących  jego brak doświadczenia lub wiedzy.

Uzasadnienie

Komisja Etyki Reklamy, działając w celu wytyczania i promowania powszechnie przyjętych zasad etyki oraz dobrych praktyk rynkowych będących podstawą akceptacji treści reklamowych, podjęła się dokonania oceny przekazu reklamowego wskazanego powyżej z uwagi na treść argumentów podniesionych w Formularzu, zarzucającym jej w szczególności:

„typ reklamy: Zewnętrzna

data emisji: 09.08.2019

czas emisji: -

miejsce emisji: Brodnica, ul. Łazienna

produkt: Pożyczki

opis reklamy: Naklejka na słupie energetycznym z napisem potrzebujesz gotówki zadzwoń do złotówki

Treść skargi: Reklama naklejona na słup szpeci i zaśmieca okolicę. Wykorzystanie barw narodowych w celu reklamy pożyczki uważam za nieodpowiednie.

Brak podanego RRSO” – pisownia oryginalna za Formularzem złożonym przez Wnioskodawcę.

Działając w interesie publicznym i w zakresie doświadczeń wyniesionych ze współpracy z organizacjami konsumenckimi, Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów, a także organizacjami promującymi standardy rynku reklamy w innych krajach, jak i na poziomie międzynarodowym (w tym The European Advertising Standards Alliance (EASA) oraz mając na celu ochronę interesów konsumentów Komisja Etyki Reklamy dokonała analizy przekazu reklamowego pod kątem zgodności z powszechnie przyjętymi zasadami etyki oraz dobrymi praktykami rynkowymi.

We Wniosku dotyczącym reklamy zewnętrznej, podniesiono naruszenie przez reklamę powszechnie przyjętych zasad etyki będących podstawą akceptacji treści reklamowych przez środowisko reklamodawców oraz konsumentów poprzez ewentualność potencjalnego naruszenia dyspozycji poniższych norm Kodeksu brzmiących, jak następuje:

- „Działania objęte postanowieniami Kodeksu będą wykonywane z należytą starannością, zgodnie z dobrymi obyczajami, prowadzone w poczuciu odpowiedzialności społecznej oraz zgodnie z zasadami uczciwej konkurencji,”

-„ Reklama nie może nadużywać zaufania odbiorcy, ani też wykorzystywać jego braku doświadczenia lub wiedzy.”

 
Reklamodawca nie wyraził zgody na uczestnictwo w postępowaniu przed Komisją Etyki Reklamy.
Reklamodawca udzielił odpowiedzi na zawiadomienie o poniższej treści:
 „Działając w imieniu Spółki Złotówka z siedzibą w Bydgoszczy („Spółka” lub „Skarżona”), wobec otrzymania przez Spółkę w dniu 24 września 2019 r. zawiadomienia Związku Stowarzyszeń Rady Reklamy, datowanego na dzień 24 września 2019 r., o skardze konsumenckiej na reklamę zewnętrzną pożyczki, niniejszym wnoszę o oddalenie Skargi w całości, z uwagi na brak naruszenia powszechnie przyjętych zasad etyki oraz dobrych praktyk rynkowych, w szczególności art. 2 ust. 1 oraz art. 8 Kodeksu Etyki Reklamy („Kodeks”). 
Uzasadnienie 
Przede wszystkim w rzeczonej skardze podniesiono, iż reklama została naklejona na słup, czym zaśmieca okolicę. Z argumentem tym nie sposób się zgodzić, gdyż reklama wskazana przez konsumenta została naklejona za zgodą zarządcy, w miejscu służącym powszechnie w danej miejscowości do wywieszenia reklam/ogłoszeń. Stąd należy wskazać, iż naklejając je w przedmiotowej lokalizacji nie naruszono żadnych przepisów prawa jak i nrom wynikających z Kodeksu. Ponadto skarżący podniósł, iż w przedmiotowych reklamach wykorzystano barwy narodowe, co z uwagi na przedmiot reklamy jest nieodpowiednie. Zarzut ten należy uznać za bezpodstawny, gdyż pomimo faktu, iż użyto w przedmiotowej reklamie głównie barw białej i czerwonej, to ciężko uznać, aby nawiązywały one do narodowości. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż reklama została podzielona na dwie części - górną i dolną. Górna ma barwę czerwoną z białymi napisami, a dolna białą z napisami czerwonymi. Już sam charakter ustawienia kolorystyki wskazuje, iż nie nawiązuje on do barw narodowych (czerwono-biała). Po wtóre kolory te zostały wykorzystane wyłącznie z uwagi na ich kontrastowość oraz jaskrawość.  Warto również zauważyć, iż w żadnym miejscu reklamy nie użyto Flagi Polski. 
Przechodząc natomiast do zarzutu braku podanie RRSO, to należy wskazać, iż podstawą podawania RRSO (rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania) w reklamach dotyczących kredytu konsumenckiego, które nie zawierają danych dotyczących kosztów kredytu, jest art. 7b ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 1083). Zgodnie z przedmiotową normą kredytodawca lub pośrednik kredytowy w reklamach dotyczących kredytu konsumenckiego innych niż reklamy, o których mowa w art. 7 ust. 1, podaje konsumentowi rzeczywistą roczną stopę oprocentowania. Przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się zgodnie z art. 3 ust. 1–1a przedmiotowej ustawy umowę o kredyt w konkretnej wysokości. Stąd norma ta odnosi się jedynie do reklamy konkretnego (oznaczonego) produktu kredytowego. Obowiązki, które wynikają z komentowanego przepisu, nie obejmują reklamy ogólnej, która promuje markę danego kredytodawcy (tzw. reklama wizerunkowa) lub produkty oznaczone generalnie albo rodzajowo (tak też Czech Tomasz. Art. 7(b). W: Kredyt konsumencki. Komentarz, wyd. II. Wolters Kluwer Polska, 2018). W niniejszej sprawie nie ma żadnych wątpliwości, iż przedmiotowa reklama jest reklamą ogólną i dotyczy produktów oznaczonych generalnie - pożyczek gotówkowych od 400 - 2.000 zł. Stąd nie ma prawnego wymogu do tego rodzaju reklam wskazywać RRSO. 
Nie zważając na powyższe Spółka pragnie podkreślić, iż przedmiotowa reklama została przygotowana z należytą starannością, w poczuciu odpowiedzialności za treść oraz zgodnie z dobrymi obyczajami i zasadami uczciwej konkurencji. Reklama nie nadużywa w żadnym zakresie zaufania odbiorcy ani nie wykorzystuje jego braku doświadczenia lub wiedzy. Wręcz przeciwnie, przedmiotowa Reklama została przygotowana w sposób pozwalający odbiorcy na łatwą identyfikację prezentowanego przez nią przekazu. Każdy kredytobiorca, który potrzebuje gotówki w łatwy i przystępny sposób otrzymuje  telefon kontaktowy do podmiotu zajmującego się udzielaniem różnych pożyczek gdzie może umówić spotkanie z pełnomocnikiem Spółki w celu zaoferowania, w tym przedstawienia szczegółowo ofert dostępnych dla danego Klienta, które są przygotowywane po ustaleniu jego zdolności kredytowej. 
Mając na uwadze wyżej wskazane argumenty, niniejsza skarga winna zostać w całości oddalona.” – pisownia oryginalna

Zespół uznał, iż oceniana reklama była prowadzona w poczuciu odpowiedzialności społecznej, z należytą starannością  i nie narusza dobrych obyczajów.

Zdaniem Zespołu reklama nie zawiera treści, które mogłyby nadużywać zaufania odbiorcy, czy też wykorzystywać  jego brak doświadczenia lub wiedzy.

Komisja Etyki Reklamy nie jest organem właściwym do oceny zgodności z przepisami prawa, dlatego poleca Biuru Związku Stowarzyszeń Rady Reklamy poinstruowanie Wnioskodawcy o możliwości zwrócenia się do właściwych organów w celu dokładnego zbadania oraz dokonania wiążącej oceny przekazu reklamowego pod kątem jego zgodności z prawem.

W razie pojawienia się jakichkolwiek pytań prosimy o kierowanie ich do Związku Stowarzyszeń Rady Reklamy w sposób wskazany na naszej stronie internetowej www.radareklamy.pl. Postaramy się udzielić wszelkich możliwych informacji oraz porad mogących zagwarantować najwyższe standardy etyczne oraz przestrzeganie dobrych praktyk rynkowych na rynku reklamowym w Polsce.

W związku z powyższym, mając na uwadze treść Wniosku oraz na podstawie pkt. 374 Regulaminurozpatrywaniaskarg, Zespół ocenił przedmiotową reklamę, jak w osnowie niniejszej Uchwały.