FAQ
1. Dlaczego samoregulacja jest bardziej skuteczna od rozwiązań ustawowych?
Samoregulacja to przepisy dobrowolnie przyjmowane przez środowisko reklamowe, dzięki czemu są one respektowane. Rozwiązania prawne bardzo często koncentrują się jedynie na karaniu, pomijając kwestie edukacji i prewencji.
Kodeks Etyki Reklamy, stanowiąc dobrowolne środowiskowe uzupełnienie przepisów prawa, spotyka się z większą aprobatą środowiska, aniżeli narzucone w istocie przez państwo normy prawne. Kodeks stanowi tym samym bardziej skuteczny instrument ładu i dobrych praktyk. Koszty funkcjonowania systemu nie obciążają budżetu państwa, a zatem podatników.
W krajach o wieloletniej tradycji samoregulacji, orzeczenia niezależnych organizacji są respektowane również przez władze publiczne i sądy powszechne.
2. Kto wchodzi w skład Rady Reklamy? Skąd taki a nie inny dobór członków?
W skład Rady Reklamy wchodzą stowarzyszenia branżowe skupiające reklamodawców, media i agencje reklamowe/domy mediowe: Pro Marka (skupiająca reklamodawców), Izba Wydawców Prasy (media drukowane), Związek Pracodawców Prywatnych Mediów (media elektroniczne), Stowarzyszenie Agencji Reklamowych (agencje reklamowe), Międzynarodowe Stowarzyszenie Reklamy w Polsce (IAA), Stowarzyszenie Marketingu Bezpośredniego (SMB) oraz IAB Polska (portale internetowe, agencje interaktywne i internetowe domy mediowe).
Dzięki takiemu doborowi członków Rada Reklamy jest organizacją reprezentatywną dla całej branży reklamowej. Taki też cel przyświecał inicjatorom Kodeksu Etyki Reklamy.
3. Czy regulacja środowiskowa nie chroni interesów branży reklamowej kosztem konsumentów?
Kodeks Etyki Reklamy jest aktem samokontroli środowiska reklamy. Zarówno statut Związku Stowarzyszeń Rada Reklamy, jak i Kodeks Etyki Reklamy, stawiają sobie za cel podnoszenie standardów Reklamy oraz dbanie o przestrzeganie ustalonych norm.
Do prac nad doskonaleniem Kodeksu Etyki Reklamy zapraszamy również inne organizacje pozarządowe.
4. W jaki sposób finansowana jest Rada Reklamy? Czy jej funkcjonowanie nie obciąża budżetu państwa?
Rada Reklamy jest w całości finansowana przez środowiska związane z reklamą – poszczególne podmioty płacą roczną składkę kalkulowaną na podstawie wydatków na reklamę brutto (bez uwzględniania rabatów). Podobny system funkcjonuje w Wielkiej Brytanii, z tym że tam składka doliczana jest do faktur za reklamy – jest to tzw. levy system. Rada Reklamy docelowo planuje wdrożenie podobnego rozwiązania, jednak w pierwszym roku funkcjonowania pozostaniemy przy składkach.
Rada Reklamy nie uzyskuje żadnych dotacji z budżetu państwa.
5. W jaki sposób będzie można złożyć skargę na nieetyczny przekaz reklamowy? Czy przygotowanie dokumentacji nie jest zbyt skomplikowane dla konsumenta?
Skargę na nieetyczny przekaz reklamowy można złożyć wypełniając odpowiedni formularz na stronie internetowej lub drukując go i wysyłając do biura Rady Reklamy. W przypadku konsumentów wymagamy podania jedynie podstawowych danych oraz krótkiego opisu przedmiotu skargi. Naszą intencją jest maksymalne uproszczenie procedury, dlatego też za zbieranie dodatkowych informacji, które są potrzebne Komisji Etyki Reklamy do wydania opinii odpowiada biuro Rady Reklamy.
6. Czy konsumenci wnoszą opłaty za rozpatrywanie skarg przez Radę Reklamy?
Rozpatrywanie skarg konsumenckich jest bezpłatne. Konsumenci nie ponoszą żadnych kosztów związanych z funkcjonowaniem systemu samoregulacji.
7. Czy podmioty wspierające system samoregulacji nie uzyskują zbyt dużego wpływu na funkcjonowanie Rady Reklamy? W jaki sposób zapewniana jest niezależność Komisji Etyki Reklamy?
Ideą samoregulacji jest jej powszechność, która gwarantuje po pierwsze przestrzeganie uzgodnionych praktyk w dziedzinie reklamy, a po drugie daje niezależność organizacji odpowiedzialnej za przyjmowanie i rozpatrywanie skarg. Im więcej podmiotów uczestniczy w systemie samoregulacji, tym większa jest jego niezależność od pojedynczych firm.
Członkami Rady Reklamy są organizacje branżowe, których celem jest promowanie dobrych wzorców etycznych wśród swoich członków. Nie ma zatem ryzyka, że uczestnicy rynku reklamowego wspierający system samoregulacji zdominują funkcjonowanie Rady Reklamy.
Pośrednią gwarancją zachowania jej autonomii jest widoczna niekiedy rozbieżność interesów poszczególnych członków tych organizacji. Zatem przedsiębiorcy najpierw muszą wypracować konsensus na forum swojej organizacji branżowej, a następnie prezentować wspólne stanowisko w Radzie Reklamy.
8. Czy nie ma ryzyka, że rada Reklamy zostanie zdominowana przez organizacje reprezentujące wyłącznie jeden segment rynku reklamowego?
Takiego ryzyka nie ma. Zapewniają to przede wszystkim zapisy statutu Rady Reklamy jasno określające, że wszystkie jej wybieralne organy będą reprezentatywne dla całej branży reklamowej:
(i) równa liczba członków wybieranych przez dany sektor (reklamodawcy, agencje reklamowe, media),
(ii) zakaz łączenia przez tych członków świadczenia pracy (usług) dla przedsiębiorców reprezentujących dwa różne sektory rynku reklamowego,
(iii) krótkie (2 -letnie) kadencje wybieralnych organów,
(iv) wymagany dla przyjęcia kluczowych dla Rady Reklamy - z punktu widzenia jej funkcjonowania, jako swoistej platformy dla Kodeksu Etyki Reklamy - uchwał taką większość głosów, aby podmioty reprezentujące jeden sektor nie mogły narzucać swojej woli uwzględniającej ich interes partykularny innym członkom
Dotyczy to także Komisji Etyki Reklamy, której statut Rady Reklamy ponadto zapewnia:
a) ograniczenia w powiązaniach prawnych jej członków z jakimkolwiek bezpośrednim uczestnikiem rynku reklamowego,
b) zakaz pozostawania pomiędzy jej członkami a członkami innych organów w stosunku pokrewieństwa (powinowactwa),
c) statutowe ograniczenia w możliwości odwołania członka,
d) reprezentatywność dla całego środowiska reklamowego zespołów orzekających, które będą rozpatrywać poszczególne sprawy.
9. Kto zasiada w Komisji Etyki Reklamy? W jaki sposób wyłaniani są członkowie KER?
Członkami Komisji Etyki Reklamy są osoby cieszące się zaufaniem środowiska, dające zarazem rękojmię obiektywnego (bezstronnego) wykonywania swoich funkcji.
Komisja Etyki Reklamy składa się w równej liczbie z osób wybranych przez najwyższy organ Rady Reklamy spośród kandydatów zgłoszonych przez środowiska - odpowiednio - reklamodawców, agencje reklamowe i media.
10. Czy Kodeks Etyki Reklamy uwzględnia zmiany zachodzące na rynku? Jak często jest modyfikowany?
Pracując nad Kodeksem Etyki Reklamy staraliśmy się uwzględnić doświadczenia w zakresie samoregulacji nabyte przez podobne organizacje w krajach, w których taki system już obowiązuje. Uwzględniliśmy także tendencje rysujące się na gruncie ustawodawstwa unijnego.
W statucie Rady Reklamy zawarliśmy wymóg, że Kodeks Etyki Reklamy podlega corocznej analizie. Pozwoli to nam uwzględniać praktykę w innych krajach, zmiany w ustawodawstwie unijnym i polskim, gromadzone w miarę stosowania Kodeksu doświadczenie oraz zauważone jego ewentualne mankamenty.
11. Jakie sankcje mogą być nakładane na łamiących Kodeks Etyki Reklamy? Czy tego typu kary są skuteczne?
Podstawową sankcją jest poinformowanie skarżonego o toczącym się przeciwko niemu postępowaniu i w uzasadnionych przypadkach zwrócenie się o dokonanie zmian w przekazie reklamowym, tak by był on zgodny z Kodeksem Etyki Reklamy. Z doświadczeń innych krajów europejskich wynika, że ponad połowa reklamodawców reaguje bardzo szybko na zalecenia organizacji samoregulacyjnej.
W przypadku poważnego naruszenia Kodeksu, KER może także wydać opinię, że emisja określonego przekazu reklamowego powinna zostać jak najszybciej wstrzymana.
12. W jaki sposób odróżnić będzie można zidentyfikować firmy, które zdecydowały się przestrzegać Kodeks Etyki Reklamy?
Uczestników systemu samoregulacji będzie można zidentyfikować dzięki posiadanym przez nich certyfikatom „Etycznej reklamy”. Certyfikaty są przyznawane wyłącznie firmom, które zdecydowały się na przestrzeganie Kodeksu Etyki Reklamy oraz podporządkowują się uchwałom Komisji Etyki Reklamy.
13. Dlaczego samoregulacja w Polsce zaczyna działać dopiero teraz? W innych krajach UE tego typu organizacje funkcjonują od kilkudziesięciu lat.
Samoregulacja w Polsce ma już kilkuletnią tradycję, jednak Rada Reklamy, która działa od 1997 nie sprawdziła się w dotychczasowej formule. RR rozpatrywała jedynie sprawy kierowane przez firmy przeciw firmom, dziś konieczne jest wyjście w kierunku konsumentów.
Reklama jest w Polsce dziedziną stosunkowo nową, dopiero teraz wyłoniła się rzeczywista potrzeba przyjęcia samoregulacji. Uczestnicy rynku reklamowego zdobyli niezbędne doświadczenie do przyjęcia reguł samoograniczających oraz zauważyli rzeczywistą ich potrzebę.
rynku reklamowego dopiero teraz znalazły wspólną formułę dla takiego przedsięwzięcia.
Prace nad skuteczną samoregulacją w dziedzinie reklamy trwały niemal dwa lata. Pracowaliśmy tak długo po to, żeby system sprawnie funkcjonował, znajdując coraz szersze poparcie wśród uczestników rynku reklamy oraz - co jest jeszcze ważniejsze - wśród konsumentów.
14. Dlaczego Komisja Etyki Reklamy reaguje dopiero w momencie otrzymania skargi? Czy KER może podejmować aktywne działania przeciwdziałające nieetycznym zachowaniom?
Konsument jest bezpośrednim odbiorca przekazu reklamowego i może najszybciej reagować na praktyki, które jego zdaniem mogą być nieetyczne lub nieuczciwe. Nikt nie jest w stanie stworzyć systemu monitoringu, który będzie śledził wszystkie kanały komunikacji marketingowej 24 godziny na dobę. Konsumentów do podejmowania aktywnych działań na rzecz przestrzegania norm etycznych w reklamie zachęcać będzie kampania reklamowa, którą planujemy przeprowadzić w 2007 roku.
Rada Reklamy i jej organy nie będą jednak biernie oczekiwać na skargi konsumentów i konkurujących ze sobą przedsiębiorców. Przyjęliśmy rozwiązanie, że zarząd Rady Reklamy może z własnej inicjatywy wnosić do Komisji Etyki Reklamy skargi na reklamy naruszające postanowienia Kodeksu Etyki Reklamy.
15. Czy Komisja Etyki Reklamy publikuje swoje uchwały? Gdzie można je znaleźć?
Uchwały Komisji Etyki Reklamy są publikowane na stronie internetowej Rady Reklamy w ciągu 7 dni roboczych od posiedzenia Zespołu Orzekającego.
16. Czy możliwe jest odwoływanie się od decyzji Komisji Etyki Reklamy?
Uwzględniamy zalecenia zawarte w wydanym przez Europejskie Porozumienie ds. Standardów Reklamowych (European Advertising Standards Alliance) zbiorze wytycznych dotyczących tworzenia systemów samokontroli pt. "EASA Guide to Self-Regulation" (Bruksela 1999). Zgodnie z tymi wytycznymi decyzje są zaskarżalne, a tym samym postępowanie 2 -instancyjne. Odwołanie można złożyć jedynie w przypadku, kiedy pojawią się nowe fakty i dowody nie znane stronie w momencie podejmowania uchwały.
17. Czy równoległe wszczęcie procesu przed innym sądem czy arbitrażem wpływa na decyzję KER?
Wszczęcie procesu przez innym sądem czy arbitrażem nie wpływa ani na możliwość złożenia skargi ani na przebieg postępowania przed KER.
Komisja Etyki Reklamy, jako organ Rady Reklamy ds. orzekania w sprawach zgodności reklamy z Kodeksem Etyki Reklamy, nie jest sądem polubownym (arbitrażowym) w rozumieniu stosownych przepisów prawa (vide: Kodeks postępowania cywilnego). Każdy w zakresie naruszenia norm powszechnie obowiązujących na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej może pozywać i być pozywany, niezależnie od toczącego się postępowania przed Komisją Etyki Reklamy.
18. Ile czasu zajmuje rozpatrywanie skargi przez Komisję Etyki Reklamy?
Czas rozpatrywania skargi to maksymalnie kilka tygodni. W przypadku odwołania się od wyroku czas ten może odpowiednio się wydłużyć.
19. Czy skargi składane przez konsumentów są traktowane tak samo jak skargi składane przez firmy?
Skargi pochodzące od konsumentów są tratowane przez Komisję Etyki Reklamy tak samo jak skargi przedsiębiorców. Rada Reklamy z równą powagą traktuje wszystkich uczestników rynku reklamowego, w tym odbiorców reklam. W przypadku konsumentów zdecydowaliśmy się na ograniczenie wymogów formalnych do niezbędnego minimum – wystarczy podać podstawowe informacje o przekazie reklamowym oraz sformułować zarzuty, bez konieczności wskazywania konkretnych zapisów w Kodeksie Etyki Reklamy.
20. Czy Rada Reklamy będzie miała możliwość reagowania na działania firm, których siedziba znajduje się poza granicami Polski?
Przedmiotem "osądu" przez Komisję Etyki Reklamy jest reklama jako taka, czyli treść zawartego w niej przekazu. Istnieje zatem możliwość odniesienia się przez Komisję Etyki Reklamy do reklam podmiotów zagranicznych rozpowszechnianych w Polsce.
Rada Reklamy współpracuje również z EASA Alliance zrzeszającą organizacje samoregulacyjne ze wszystkich krajów europejskich. W ramach współpracy międzynarodowe istnieje możliwość rozpoznawania spraw transgranicznych (cross-border complaints).
